Uçak Modelciliğine Giriş Rehberi - Bölüm 3: Radyo Sistemi

Radyo Sistemi

Radyoİngilizce'deki "Radio Controlled" kelimeleri R/C veya RC şeklinde kısaltılır ve bunu Türkçe'ye "Radyo Kontrollü" olarak çevirirsek sanırım yanlış olmaz. Radyo kontrollü modelcilikte sıkça duyacağınız "radyo" kelimesi tek başına bizlere modelimizi uçururken kullandığımız uzaktan kumanda vericisini anlatır. "Radyo sistemi" dediğimizde ise uzaktan kumanda vericisi, modelin üzerindeki alıcı, açma-kapama anahtarı, servolar, sistemi besleyen bataryalar ve modelin içerisinde sistemi birbirine bağlayan kablolardan oluşan donanımın tümü kastedilir. Radyo vericisi çoğu yerde kısaca "TX", radyo alıcısı ise kısaca "RX" olarak tanımlanır. Daha sonra kafanızın karışmaması için bu kısaltmaları öğrenmenizde fayda var.

Model uçak pilotu elindeki radyo vericisinin üzerindeki çubuk ve düğmeleri kullanarak uçağa sinyaller gönderir. Bu sinyaller uçağın üzerindeki alıcı tarafından alınarak, servo kabloları aracılığı ile yine uçağın içerisinde bulunan servolara iletilir. Servolar, içerisindeki elektrik motoru, elektronik devreler, rulmanlar ve dişliler ile alıcıdan aldığı elektronik sinyalleri dairesel mekanik harekete dönüştüren cihazlardır. Servo alıcıdan aldığı sinyali mekanik harekete dönüştürerek, çoğunlukla metalden yapılma, "pushrod" ismi verilen kollar ile uçağın kontrol yüzeylerine iletir, bu yüzeyleri aldığı sinyale göre çeker veya iter.

Radyo vericisi ve alıcı arasındaki tüm sinyal alma/verme işlemleri, radyo sisteminin çalıştığı radyo frekansı üzerinde gerçekleşir. TX ve RX'in, yani radyo vericisi ve alıcısının aynı frekansta çalışması şarttır. Çok farklı frekanslarda çalışan radyo sistemleri vardır ancak bunların büyük bölümünün eski teknoloji olduğunu söyleyebiliriz. Siz uçak modelciliğine yeni başlayacağınıza göre, bana göre en güncel teknoloji ile, yani 2.4 GHz frekans bandında çalışan bir radyo sistemi ile başlamalısınız. Şimdi burayı biraz açalım;

2.4 GHz Radyo Sistemleri

Artık eski teknoloji olduğunu söyleyebileceğimiz ve kullanımı giderek azalan 27 MHz ile 72 MHz arası FM radyo frekans bantlarındaki radyo sistemleri, dar bant (narrow band), yani bant içerisinde tek bir alt frekans kullanabilen (örneğin 72.830 MHz) sistemlerdir ve bu frekansı kullanan bir başka radyo vericisi açıldığı anda açık olan vericiler ile modelin üzerindeki alıcı arasında çakışma olur. Bu, modelcilikte çok sayıda kırıma neden olan ve istenmeyen bir durumdur.

2.4 GHz bandında çalışan radyo sistemleri ise "spread spectrum" olarak tabir edilen ve bu bant altındaki birçok alt frekansı kullanabilen sistemlerdir. 2.4 GHz bandında çalışan radyo sistemleri yukarıdakine benzer çakışmaları önlemek için FHSS olarak kısaltılan "Frequency Hopping Spread Spectrum" veya DSSS olarak kısaltılan "Direct Sequence Spread Spectrum" ve benzeri teknolojileri kullanır. Burada fazla detaya girerek kafanızı karıştırmasam iyi olacak; Özetle 2.4 GHz bandındaki radyo sistemleri, diğer modelcilerin radyo sistemleri ile çakışma riskine girmeden modelinizi güvenle uçurmanızı sağlar. Bu nedenle, daha sonra tatsız bir pişmanlık yaşamamanız için alacağınız radyo sistemini mutlaka 2.4 GHz bandında çalışanlardan seçmenizi şiddetle tavsiye ederim.

Kanal Sayısı

RadyoRadyo sistemleri ile ilgili bilmeniz gereken bir başka temel konu kanal sayısıdır. Kanal sayısı modelin üzerinde kontrol edebileceğiniz kontrol yüzeylerinin ve modelin ışıkları, açılır/kapanır iniş takımları gibi özelliklerinin adedini belirler. Standart bir model uçak üzerinde kontrol edilecek minimum dört nokta vardır; Aileron (kanatçık), elevator (yükseliş dümeni), rudder (kuyruk dümeni) ve throttle (gaz kolu). Gördüğünüz gibi radyo sistemimizin sahip olması gereken asgari kanal sayısı dörttür. Uçağımızın flapları varsa bir kanal da bunun için kullanmamız gerekir. İniş takımları açılıp kapanır cinsten ise bir kanal da iniş takımlarına gitti, geldik altı rakamına. Elimizde altı kanallı bir radyo seti varsa ve uçağın ışıklarını yakıp söndürebilmek de istiyorsak artık yapamayacağız, bu nedenle ne kadar yüksek kanala sahip bir radyo sistemi edinebilirseniz, o kadar iyi olur.

Radyo Sistemi Konusunda Kaliteli Markalardan Şaşmayın

Yukarıdaki örneklemeyi de işin içine katarak yazalım; Radyo sistemi satın alınırken bu donanımın çok uzun ömürlü olduğunu, aldığınız radyo sistemini çok uzun seneler kullanacağınızı aklınızdan çıkarmayın ve paraya kıyarak kaliteli bir markanın, 2.4 GHz bandında çalışan, dijital kontrollü ve en az 6 kanala sahip bir modelini satın alın. Sağlıklı bir uçuş için radyo sisteminin kalitesi çok önemlidir, bu nedenle üstüne tekrar basa basa yazalım; radyo alıcısı, vericisi ve servolar satın alırken kaliteli markalardan şaşmayın. Hatta hemen kaliteli birkaç marka ismi de verebiliriz; Futaba, JR, Spektrum ve Hitec güvenle kullanabileceğiniz markalardır.

 
Buradasınız: Ana Sayfa MAKALELER Genel Bilgiler Uçak Modelciliğine Giriş Rehberi