Uçak Modelciliğine Giriş Rehberi - Bölüm 5: Yer Donanımı

Yer Donanımı

Yer donanımıYer donanımı, uçuş günü pistte model uçağı uçuşa hazırlamak, çalıştırmak, temizlemek gibi işler için gereken tüm donanıma verdiğimiz genel isimdir. Yakıtlı modeller ve elektrikli modeller ile uçanlar farklı donanımlar ile uçuşa gelir, şimdi bunlardan kısaca bahsedelim;

Uçuş Çantası/Kutusu

Genelde ahşaptan veya plastikten yapılma, çoğunlukla üzerinde model uçağın yerleştirilebileceği ayakları olan çanta veya kutulardır. Uçuşa getirilen tüm diğer yer donanımı da bu kutunun içerisine konur, böylelikle epeyce ağır olabilen yer donanımını derli toplu taşımak mümkün olur. Model uçak mağazalarından hazır veya kit halinde satın alabileceğiniz gibi, marangozluğunuz iyi ise tasarlayacağınız uçuş kutunuzu kendiniz de yapabilirsiniz. Benim size önerim ise ağırlık avantajından dolayı ahşap değil plastik olan uçuş kutularından edinmeniz olur.

Starter

Elektrikli uçuş yapıyorsanız starter'a ihtiyacınız olmayacak. Nasıl otomobillerde motorun çalışması için gereken ilk hareket marş motoru tarafından sağlanıyor ise, içten yanmalı motorlara sahip model uçaklarda da starter ismi verilen elektrik motoru kullanılır. Sakın bir starter satın almak yerine motorunuzu elle çevirerek çalıştırmaya çalışmayın, bunu yaparken parmakları kopan modelciler vardır. Starter'ların standart ve yüksek torklu tipleri satılmaktadır, yüksek torklu modellerden alırsanız ömür boyu değiştirme ihtiyacı hissetmeden kullanabilirsiniz. Starter'ın altına 3 hücreli bir LiPo batarya bağlayarak starter'ı bu bataryadan beslemeniz çok pratik bir çözüm olacaktır.

Buji Isıtıcı

Elektrikli uçuş yapanların buna da ihtiyacı yoktur. İçten yanmalı nitro motorlarda kullanılan bujilerin ilk çalıştırma esnasında ısıtılması, daha doğrusu buji telinin elektrik verilerek kızdırılması gerekir. Çalışma başlayınca buji ısıtıcı çıkarılır ve motorun yarattığı sıcaklık ile buji teli kızgın halde kalır. Buji ısıtıcılar çeşitli tiplerde olmakla beraber en popüler ve kullanışlı tipi içerisine AA veya tercihen C tipi şarj edilebilir batarya takılabilenlerdir.

Yakıt Bidonu, Yakıt Hortumu ve Pompası

Yine elektrikli uçanların ihtiyacı olmayan donanımlardır. Modelimizin yakıt deposunu doldurabilmek için içerisine yakıt doldurarak uçuşa geleceğimiz bir yakıt bidonu ve bu yakıtı modelin yakıt deposuna aktarmakta kullanacağımız bir yakıt pompası ile silikon yakıt hortumuna ihtiyacımız vardır. Yakıt pompalarının elle çevrilen ve elektrikli tipleri mevcuttur. Elektrikli olanlardan alırsanız küçük bir LiPo batarya ile besleyebilirsiniz, ancak fazla masraf etmek istemiyorsanız elle çevrilenlerin de yeterince pratik olduklarını belirtelim.

Buji Anahtarı

Yine sadece yakıtlı uçanların ihtiyacı olan yer donanımlarından biri. Bujilerin ne zaman ömrünü dolduracağı hiç belli olmaz, aynı motorda bir seneden uzun süre hiç sorunsuz kullandığımız bujiler olduğu gibi, bir gün içerisinde birkaç buji telef ettiğimiz de olabilmektedir. Eğer yakıtlı uçuşa yönelirseniz bujileri söküp takmak için buji anahtarı adı verilen el aletine ihtiyacınız olacak.

LiPo Voltaj Ölçer

Elektrikli uçuşa yönelenlerin mutlaka edinmesi gereken, yakıtlı uçanların da LiPo alıcı bataryalarını ölçmek için sıkça kullandıkları küçük bir elektronik alettir. LiPo bataryalarda batarya şarjı ile voltaj doğru orantılı olduğu için, batarya voltajını okuyabilmek bize bataryada kalan şarj miktarını doğru olarak öğrenme imkanı verir. Özellikle elektrikli uçuşa yönelenlerin mutlaka edinmesini tavsiye ederim.

Elektronik Kontrollü Şarj Cihazı

Elektrikli uçanlar genellikle şarj cihazlarını uçuş çantalarında taşır ve gerektiğinde LiPo bataryalarını otomobillerinin aküsünden şarj edebilirler. Elektronik kontrollü şarj cihazları, klasik Ni-Cd ve Ni-Mh batarya şarj cihazlarından farklı olarak hücre voltajlarını sürekli kontrol altında tutarak şarj işlemini gerçekleştirir, şarj akımını hücre voltajına göre her hücre için ayrı ayrı ayarlar ve batarya şarj olduğunda akımı keser. LiPo bataryalar şarj edilirken mutlaka bu türde kaliteli şarj cihazları kullanılması gerekmektedir. Elektrikli veya yakıtlı uçmanız fark etmez, eğer LiPo batarya kullanıyorsanız bunlardan bir tane edinmeniz gerekir.

Takometre

Elektrikli uçanların ihtiyacı olmayan, yakıtlı uçanlar için ise olmasa da olur kategorisinde yer donanımlarındandır. Motor ayarları yapılırken pervanenin önüne tutularak motor devrini tam olarak okuyabilmemizi sağlar. Takometre olmadan da düzgün motor ayarı yapmak mümkün olduğu için satın alıp almamak sizin bileceğiniz iştir.

Model Temizleme Solüsyonu

Elektrikli uçanların edinmesine gerek yok, yakıtlı uçanlar için ise şart. Model uçak mağazalarında hazır halde bulunabiliyor ancak biraz pahalı olduğu için biz kendimiz yapmayı tercih ediyoruz. Ben eskiden 10 ölçü su içerisine 1 ölçü marketlerde satılan yağ çözücüden karıştırıyordum ve son derece ucuz ve etkili bir temizleme solüsyonu oluyordu, ancak elleri de tahriş ettiği için formülü değiştirdim. Artık 1 ölçü su ve 1 ölçü isopropil alkol karışımı kullanıyorum. Bazı modelciler içine birkaç damla da bulaşık deterjanı katabiliyorlar.

Temizlik Bezi veya Kağıt Havlu

Yakıtlı uçanların modelin temizliğinde ihtiyacı olur, kağıt havlu kullanırsanız biraz pahalıya gelebiliyor. Ayrıca çevreyi kirletmemek için kirli kağıt havluları çöpe atmak üzere içine toplayabileceğiniz bir de torbaya ihtiyacınız olacak. Temizlik bezi de kullanabilirsiniz ve daha ucuza gelir, ancak her uçuş günü sonrası evde yıkamayı ihmal etmeyin. Yıkamazsanız bez yağlı kalacağı için bir sonraki uçuşta modelinizi kirli bırakır.

Şapka

Her modelci için olmazsa olmazlardandır. Genellikle önü siperlikli olduğu için baseball şapkası tabir edilen tipi kullanılır, şapkasını evde unutan modelciler pistte döne döne şapka aradıkları için hemen kendilerini belli ederler.

Güneş Gözlüğü

Bir uçak modelcisinin gözü sürekli olarak gökyüzünde olduğu için takma alışkanlığınız yoksa dahi kaliteli bir güneş gözlüğü edinin ve takın.

Güneş Kremi

Uçuş etkinlikleri genellikle ilkbahar, yaz ve sonbahar aylarında yoğun olarak yapılır. Uzun sürede açık havada kalacağınız için, özellikle açık tenli iseniz uçuş çantasında güneş kremi de bulundurmanız akıllıca olur.

Epoxy ve Cyanoacrylate Yapıştırıcı

Epoxy yapıştırıcılar iki ayrı tüpte bulunan ve birbirine karıştırıldıktan bir süre sonra sertleşen yapıştırıcılardır. Bunların 5, 15, 30 dakika gibi çalışma süresi sunan tipleri bulunur ve aslında geç sertleşenleri daha kuvvetlidir. Gel gelelim modelciler genellikle acil tamir işleri için uçuş çantalarında 5 dakikalık epoxy bulundurmayı tercih ederler. Cyanoacrylate yapıştırıcılar ise halk arasında "Japon yapıştırıcısı" olarak bilinir. Bunların yüksek ve düşük vizkositeye sahip cinsleri vardır, düşük vizkositeye sahip olanlar modelciler arasında "ince", yüksek vizkositeye sahip olanlar "kalın" olarak adlandırılır. Kalın olanlar yanında bir aktivatör sprey ile birlikte gelir. Model uçak yapımında olduğu gibi hızlı tamir işlerinde de çokça kullanılan yapıştırıcılardır.

Koli Bandı

Özellikle kanat kaplamalarında oluşabilecek yırtıkların pistte geçici tamiri için sıkça kullanılır.

Maket Bıçağı

Yine pistteki hızlı tamir işlerinde her zaman lazım olur.

Çeşitli El Aletleri

Tornavida, pense, alyen takımı gibi çeşitli el aletlerine pistte sıkça işimiz düşer. Bunları çantada taşıyanlar olduğu gibi, fazla ağırlık yaptıkları için benim gibi otomobilindeki alet takımlarını kullanmayı tercih eden modelciler de vardır.

Civata, Somun, Stopper, Vida

Modelden düşen bir tekerlek stopper'i eğer yanınızda yedeği yoksa uçuş gününüzü erken bitirir. Böyle durumlara karşı modelciler uçuş çantalarında çeşitli tiplerde vida, civata, somun, stopper vs. taşırlar.

Yedek Pervane

Sert inişlerde pervane kırımı sıkça rastlanan bir durumdur, bu nedenle modelciler genellike uçuşa birkaç yedek pervane ile birlikte gelir. Özellikle acemilik döneminde bolca ihtiyacınız olacak.

Yedek Buji

Bujiler de daha önce yazdığım gibi ne kadar süre hayatta kalacaklarını bilemediğimiz nesnelerdir. Bu nedenle yakıtlı uçan modelcilerin yanında her zaman bir veya birkaç yedek buji bulunur.

Burada bir de not düşelim; Modelciler her zaman için pistte birbirlerine yedek malzeme konusunda yardımcı olurlar. Buradaki iyi niyeti suistimal etmemek gerekir, piste gelirken yedek getirmeyip sürekli olarak başka modelcilerden alanlar bir süre sonra göze batmaya başlar ve hoş karşılanmaz. Bu yüzden yedeklerinizi uçuş çantanızda bulundurun, olur da sizde bulunmayan bir yedek gerekir ise gönül rahatlığı ile diğer modelcilerden isteyebilirsiniz.

Aynı durum diğer yer donanımı için de geçerlidir. Starter'ınız yok ise birkaç hafta sonu diğer modelcilerin starter'ları ile motorunuzu çalıştırabilirsiniz, bu kimsenin gözüne batmaz. Ancak uçuşa gelmeye başladıktan aylar sonra hala starter, buji ısıtıcı gibi temel yer donanımı olmayan modelciler artık hoş karşılanmaz. Bu nedenle makul bir süre zarfında yer donanımınızı tamamlamanız, diğer modelciler üzerinde bırakacağınız izlenim açısından önemlidir.
 
Buradasınız: Ana Sayfa MAKALELER Genel Bilgiler Uçak Modelciliğine Giriş Rehberi